Tnaqqis fit-taxxa fuq id-dħul għal ġenituri
Se nħallu ’l fuq minn €50 miljun aktar fil-but ta’ madwar 68,000 ġenitur
€160 miljun fi 3 snin
Minn din is-sena beda jiġi implimentat l-ikbar tnaqqis fit-taxxa tad-dħul għal familji bi tfal u matul is-sena d-dieħla se nkomplu nimplimentaw din il-miżura. Madwar 68,000 ġenitur qed igawdu minn dan it-tnaqqis fejn qed inħallu ’l fuq minn €50 miljun aktar f’buthom kull sena.
Dak li kien iffrankar is-sena li għaddiet ser jirdoppja. Fuq 3 snin se nħallu €160 miljun fil-bwiet tal-ġenituri.
Dawk il-familji li għandhom wild taħt is-16-il sena jew it-23 sena u għadu fis-sistema edukattiva, iżda għandhom ulied oħra akbar minn dawn l-etajiet, se jgawdu mir-rati għal familji b’żewġ ulied jew aktar. Għaldaqstant, familja se tibqa’ tibbenefika sakemm l-aħħar wild ikollu 16-il sena jew 23 sena jekk ikun għadu fis-sistema edukattiva.
Minn Jannar 2028, dawk il-ġenituri li jaqilgħu €30,000 kull wieħed u għandhom żewġt itfal jew aktar mhux ser iħallsu ċenteżmu wieħed f’taxxa fuq id-dħul.
Sabiex tkun taf kemm se tiffranka taxxa, agħmel użu mill-calculator t’hawn taħt:
Ikkalkula kemm se tiffranka f’taxxa
Super Bonus
Dan il-Gvern se jwettaq bi sħiħ il-wegħda tas-Super Bonus.
Fl-ewwel kwart tas-sena d-dieħla ser jitħallas s-Super Bonus lil dawk kollha li kienu qed jaħdmu fl-2025.
Dawk kollha li d-dħul tagħhom minn impjieg kien €12,000 jew aktar ser jieħdu pagament ta’ €1,000 mhux taxxabbli. Filwaqt li dawk li jaħdmu part-time u kellhom dħul inqas minn hekk ser jirċievu pagament pro-rata hekk kif ġej:
| Super Bonus | |
|---|---|
| €12,000+ | €1,000 |
| €11,000 – €11,999 | €925 |
| €10,000 – €10,999 | €875 |
| €9,000 – €9,999 | €800 |
| €8,000 – €8,999 | €725 |
| €7,000 – €7,999 | €650 |
| €6,000 – €6,999 | €575 |
| €2,000 – €5,999 | €500 |
Żieda oħra għall-pensjonanti
€10 fil-ġimgħa
Minkejja l-isfidi ġeopolitiċi li qed jolqtu lilna wkoll, se nkomplu nwettqu dak imwiegħed fil-Manifest Elettorali. Dan jista’ jsir għax pajjiżna għandu ekonomija b’saħħitha u finanzi fis-sod.
Minn Jannar li ġej se nibdew bl-ewwel żieda li wegħidna fil-Manifest Int Malta. Il-pensjonanti tal-irtirar, tal-invalidità u r-romol u kif ukoll l-anzjani li jirċievu l-pensjoni tal-età, se jingħataw €10 fil-ġimgħa li tinkludi ż-żieda għall-għoli tal-ħajja.
Mill-2013 ’il hawn, il-pensjonanti kollha se jkunu żdiedu b’mill-inqas €92.40 fil-ġimgħa.
Id-Dħul Pensjonabbli Massimu tal-pensjonanti mwielda qabel l-1962 se jiżdied għal €28,000. Madwar 15,000 pensjonant ser jibbenefikaw minn żieda addizzjonali. Kif wegħidna, sal-2028 din l-anomalija se tkun tneħħiet għal kollox.
Is-sena li ġejja, kull pensjonant ser jitħallas l-istess rata fissa ta’ €21.53 fil-ġimgħa.
Il-limitu tad-dħul minn pensjonijiet, li fuqu ma titħallasx taxxa, se jiżdied b’€520 fis-sena għal €37,624 fis-sena.
L-ammont ta’ pensjoni tas-servizz injorat se jibda’ jiżdied b’€300 fis-sena. Barra minn hekk, dawk il-pensjonanti tas-servizz li jilħqu l-età ta’ 72 sena, l-ammont kollu kkommutat mill-pensjoni tas-servizz ikun injorat.
Eks membri tal-korpi dixxiplinati li jieħdu pensjoni tas-servizz iżda li ma jitħallsux pensjoni tas-sigurtà soċjali u li mhux fl-impjieg, mis-sena d-dieħla huma ser ikunu intitolati wkoll għall-istess ammont ta’ żieda li tingħata lill-pensjonanti tas-sigurtà soċjali. Għaldaqstant, is-sena d-dieħla l-bonus tagħhom se jiżdied b’€520 fis-sena.
Ir-rati tal-bonus is-sena d-dieħla se jiżdied b’€333.32 fis-sena u se jvarja bejn aktar minn €933 u €1,383 fis-sena.
Trasferiment ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali bejn konjugi
Madwar 7,000 mara miżżewġa saru jew se jsiru pensjonanti għall-ewwel darba
Is-sena d-dieħla se nimplimentaw din ir-riforma importanti, fejn se jkun permess li jsir trasferiment ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali bejn konjugi li jkollu pensjoni għal konjugi li ma jkollhiex pensjoni, u b’hekk aktar nisa miżżewġa se jiġu intitolati għal pensjoni.
Mill-2021 ’il hawn, permezz ta’ diversi miżuri, madwar 4,000 nisa miżżewġin bdew jirċievu pensjoni għall-ewwel darba. B’din il-miżura l-ġdida, se jgawdu madwar 3,200 mara miżżewġa u b’hekk madwar 7,000 mara miżżewġa saru jew se jsiru pensjonanti għall-ewwel darba.
Sussidji
€1.75 biljun
Dan il-Gvern se jkompli jipproteġi lill-familji.
Minkejja ż-żidiet qawwija li rajna fil-prezzijiet internazzjonali tal-enerġija, dan il-Gvern se jkompli jżomm stabbli l-prezzijiet tal-elettriku, tal-gass u tal-fjuwils, b’investiment ta’ €400 miljun dis-sena u €400 miljun oħra s-sena d-dieħla.
Bejn l-2022 u l-2026, l-ispiża ta’ dawn is-sussidji ammontat għal €1.35 biljun li jfisser li €1.35 biljun baqgħu fil-bwiet tan-nies u n-negozjanti tagħna.
Mingħajr dawn is-sussidji, l-ispiża tad-diesel tiżdied minn €20 għal €33.06 fil-ġimgħa, filwaqt li l-kontijiet tad-dawl jiżdiedu minn €50 għal €85 fix-xahar għal dar medja b’karozza waħda.
L-impenn tagħna huwa ċar: Li nipproteġu lill-familji, nissalvagwardjaw l-attività ekonomika u nipprovdu stabbiltà.
Mill-2023 ’il hawn tlestew 208 substations ġodda, tqiegħdu aktar minn 270 kilometru ta’ cables u ġie mmodernizzat tagħmir essenzjali. Tlestew tliet ċentri tad-distribuzzjoni ġodda fin-Naxxar, Siġġiewi u l-Imsida. Tnieda wkoll il-proċess biex jiżdiedu żewġ cables ġodda tal-elettriku bejn Malta u Għawdex.
Is-sena li ġejja se ninvestu mal-€75 miljun aktar sabiex inkomplu nsaħħu il-kapaċità, ir-reżiljenza u s-sigurtà tal-provvista tal-elettriku fil-pajjiż.
Il-Gvern ser jibda jkopri l-ispejjeż marbuta ma’ terapiji essenzjali għal tfal taħt it-18-il sena li jgħixu b’xi forma ta’ diżabbiltà.
Din il-miżura mhijiex biss ta’ għajnuna għat-tfal li jibbenefikaw mit-terapija bħala intervent bikri, iżda sservi wkoll biex ittaffi l-piż minn fuq il-ġenituri tagħhom.
It-tisħiħ tal-pensjonijiet tar-romol huwa parti importanti oħra mill-politika soċjali tal-Gvern.
Mis-sena d-dieħla, 7,000 armel jew armla ser ikollhom żieda oħra fil-pensjoni tagħhom, hekk kif ser jingħalaq proċess li beda l-Gvern fl-2022 sabiex ir-romol jibdew jirċievu l-pensjoni sħiħa li kienu jirċievu l-konjugi tagħhom, kieku għadhom ħajjin.
L-effett aħħari ta’ din il-miżura hu li bit-twettiq tagħha, ir-romol kollha issa ser jibdew igawdu l-pensjoni sħiħa taż-żewġ terzi.
Minn barra din il-miżura speċifika għar-romol, huma applikabbli wkoll iż-żidiet imħabbra ta’ €10 fil-ġimgħa għall-pensjonanti u ż-żieda fid-Dħul Pensjonabbli Massimu għal dawk imwielda qabel l-1962.
Taxxa għall-Kumpaniji (Corporate Tax)
Inqas Taxxa, Aktar Investiment: Minn 35% għal 25% għall-kumpaniji b’turnover sa €1 miljun.
Il-kompetittività u r-reżiljenza tan-negozji huma pedina importanti f’ekonomija b’saħħitha li ngawdu minnha lkoll.
Ser jiġi introdott qafas fejn kumpaniji b’turnover li ma jeċċedix miljun ewro ikunu jistgħu jibdew jibbenefikaw minn rata ta’ taxxa ta’ 25%. Sal-lum, ir-rata ta’ taxxa applikabbli għalihom hi ta’ 35%.
Dan iseħħ biss fuq profitti li jinżammu fil-kumpanija jew jerġgħu jiġu investiti.
Carer’s Grant
Tiżdied l-għotja għall-ġenituri ta’ tfal b’diżabbiltà severa għal €7,500
Il-Gvern jagħraf id-dedikazzjoni ta’ dawk il-ġenituri li uliedhom ikollhom diżabbiltà severa.
Mis-sena d-dieħla, il-Carer’s Grant, li titħallas lil dawk il-ġenituri li ma jistgħux jaħdmu minħabba d-diżabbiltà severa ta’ wliedhom, ser titla’ għal €7,500 fis-sena.
Dan huwa l-ewwel pass sabiex din l-għotja tiġi ekwivalenti għall-Paga Minima Nazzjonali netta.
Dawk il-ġenituri f’din is-sitwazzjoni li jaħdmu part-time sa 20 siegħa fil-ġimgħa, ser jibdew jibbenefikaw minn din l-għotja, bir-rata preżenti ta’ nofs il-paga minima nazzjonali netta.
F’dan il-budget, il-Gvern qed jintroduċi wkoll t-terapija b’xejn għal tfal b’diżabbiltà.
Sports Leave
Leave biex Tirrappreżenta lil Malta f’kompetizzjonijiet sportivi: Sa 10 ijiem leave mħallas
L-atleti elite li jkunu qed jirrappreżentaw lil Malta f’kompetizzjonijiet internazzjonali ser ikunu jistgħu jagħmlu użu minn sports leave: sa għaxart ijiem ta’ leave mħallas apposta meta dawn ikunu qed jikkompetu f’kampjonati dinjin jew Ewropej.
Dan l-intitolament għal leave speċjali ser ikun applikabbli u estiż ukoll għall-membri tat-tim tekniku u mediku li jakkumpanjahom, li nagħrfu li huma parti indispensabbli mis-sostenn tal-atleti tagħna.
Għaldaqstant, dawn ma jkollhomx għalfejn jużaw il-leave personali tagħhom.
Pajjiżna kburi bit-talent tal-atleti tagħna; kommessi li nibqgħu nsostnuhom.
Il-Gvern jagħraf il-piż finanzjarju u emozzjonali li ġġib magħha sitwazzjoni fejn persuna jkollha tmur għal kura f’pajjiż ieħor, u ser jibqa’ kommess li jtaffi minn dan il-piż.
Fl-aħħar snin, il-Gvern beda jkopri l-ispejjeż biex pazjent imur għal kura barra minn Malta.
Meta l-pazjenti jkunu tfal, il-Gvern iħallas l-ispejjeż taż-żewġ ġenituri.
Mis-sena d-dieħla, il-Gvern ser ikun qed jieħu ħsieb ukoll l-ispejjeż ta’ persuna li tkun qed takkumpanja pazjent adult li jeħtieġ il-kura barra minn Malta.